BAI Juryrapport 16 april 2026 – 1e prijs
“Gebouwd op de kademuur naast de Gasthuispoort, nestelt de villa zich in een uitzonderlijk complexe en gelaagde stedelijke context. De nabijheid van de Binnendieze, de historische binnenstad en de archeologische ondergrond vraagt om een ontwerp dat zich bewust is van zijn omgeving. Het gebouw kiest niet voor een nadrukkelijke aanwezigheid, maar voor een verfijnde en precieze positionering. De voorzijde oogt ingetogen, bijna terughoudend, terwijl het gebouw zich aan de andere zijde opent naar licht, lucht en het stedelijk leven.
De jury roemt de intelligentie en subtiliteit waarmee het project zich in het stedelijk weefsel voegt. Juist op een plek waar de verleiding groot is om alleen nog te refereren aan het verleden, kiest het ontwerp voor een eigentijdse benadering. Door het gebruik van moderne materialen en het integreren van historische elementen ontstaat een overtuigende dialoog tussen oud en nieuw. Het gebouw maakt geen historiserend gebaar, maar toont zich als een product van deze tijd. Daarmee wordt het niet alleen een zorgvuldige toevoeging, maar ook een richtinggevend voorbeeld. Het laat zien dat kwaliteit juist in het weglaten en het precies positioneren gevonden kan worden. In die zin belichaamt het project de zoektocht van de stad naar een nieuwe balans tussen geschiedenis en toekomst.”
link naar BAI: https://www.baiweb.nl/winnaars-en-nominaties-bekend-beste-bossche-gebouw-2020-2025/
link naar Architectenweb: https://architectenweb.nl/nieuws/artikel.aspx?id=60796
Toelichting 2021
In het centrum van ’s-Hertogenbosch is een stadsvilla gebouwd op de kade van de Binnendieze naast de oude toegangspoort tot het Gasthuiskwartier.
De woning ligt ingebed in de context van een waterloop door de dichte binnenstad en is verweven met archeologische resten. Het woonhuis oogt gesloten maar opent zich naar de zon en de rivier, met uitzicht op de Sint Janskathedraal. Voor passanten zijn de exotische hemelbomen in de omsloten tuin een belevenis op straat.
Met de sloop van het vroegere Groot Ziekengasthuis aan de Zuid-Willemsvaart is maar liefst 5 hectare bouwgrond vrijgekomen. De rafelige aansluiting van het Gasthuiskwartier op het oude centrum leent zich echter niet eenvoudig voor projectmatige woningbouw. Afwachtend spreekt men over het ‘zwerfgebied’, waar ruimte is voor bijzondere- ook particuliere initiatieven.
Het perceel is ontstaan uit afspraken tussen de VOF Gasthuiskwartier, AM Gebiedsontwikkeling, Gemeente ’s-Hertogenbosch en omwonenden, rekening houdend met de aanwezige monumentale bomen. Uit de vorm van het kavel volgt de plattegrond met hoofdentree en middengang die het huis klassiek-symmetrisch verdeelt: de serviceruimten links en de woonruimte rechts, met respectievelijk de zijingang en de omsloten tuin. De opening in de kademuur creëert een venster tussen natuur en stad. Deze opening, gebaseerd op bouwsporen van twee kelderramen, biedt een plek met historische identiteit waar de geschiedenis in de nieuwe villa voortleeft.
De bouwmethode is traditioneel met dragende wanden en betonvloeren en een houten kap, waarvan de dakvorm is ontleend aan het tegenovergelegen Jozefpaviljoen. Als metselwerk is de baksteen en voeg van het Kolumbamuseum in Keulen toegepast; door speciale detaillering is dit vrijwel zonder dilataties uitgevoerd. Het dak is gedekt met Petersen Cover en de kademuur is binnen en buiten uitgevoerd met een speciaal op kleur gebakken steen in het Kolumbaformaat. Na deskundig onderzoek is voor de tuinmuur een slanke paalfundering aangebracht tussen de wortelkluit van de hemelbomen, waardoor de muur met geïntegreerde balk en een zitbankje ‘zweeft’ boven de wortels. Dankzij een bodemwisselaar en luchtwarmtepomp in de schoorsteen, in combinatie met optimale isolatie en de louvre-zonwering, is de woning gasloos maar niet geheel energieneutraal.
